1. Na czym polega metoda bezpośrednia?
3. Szczegółowe omówienie pozostałych elementów zajęć
Na czym polega metoda bezpośrednia?
Na naszych kursach korzystamy głównie z metod bezpośrednich, dzięki którym uczniowie uczą się, jednocześnie mówiąc i przyzwyczajając się do swobodnej konwersacji oraz myślenia w obcym języku. Metodami tymi uczymy obecnie języka angielskiego, niemieckiego hiszpańskiego oraz włoskiego.
Dlaczego metody bezpośrednie? Odpowiedź jest zadziwiająco prosta! Nie każdy zdaje sobie sprawę, że aby nauczyć się czytać – należy czytać, aby nauczyć się pisać – trzeba to właśnie ćwiczyć, a żeby nauczyć się mówić – należy robić to od pierwszej godziny zajęć! To tak oczywiste, ale tak rzadko wykorzystywane w procesie nauczania języków... Najczęstszy model kursu, z jakim spotykamy się w szkołach językowych Częstochowy, Tomaszowa Maz. i okolic, to metody tradycyjne, wymieszane z elementami konwersacji dopiero na odpowiednim poziomie. Najpierw jednak uczeń musi odsiedzieć swoje przed tablicą i drogimi „multimediami”, ucząc się gramatyki i słownictwa, nie dostrzegając, że staje się powoli chodzącym odbiciem podręcznika, z którego się uczy. Tylko że podręczniki zawierają regułki i zasady, a nie potrafią naprawdę rozmawiać...
Jak zatem uczyć się efektywnie, widząc jednocześnie własne postępy w wypowiadaniu się na każdej lekcji?
Takim celom służą właśnie metody bezpośrednie, których historia sięga stu lat wstecz. Najsłynniejszą z tych metod była Metoda Callana stworzona dla języka angielskiego, wykorzystywana skutecznie na całym świecie przez kilkadziesiąt lat. Uczono i nadal uczy się nią wszędzie tam, gdzie kładziony jest nacisk na „żywy” język i realną umiejętność mówienia.
M. in. Metodą Callana uczyliśmy niezwykle skutecznie przez pierwsze lata istnienia Old School, mając lektorów, którzy wykorzystywali tę metodę od lat z niesamowitymi efektami – bez względu na poziom umiejętności i wiek uczniów (od nastolatków po osoby starsze).
Obecnie korzystamy ze znacznie unowocześnionej i świetnie dopasowanej do potrzeb polskich uczniów Direct Method for English oraz Direktes Deutsch dla języka niemieckiego i Espańol Directo dla języka hiszpańskiego. Wymienione zestawy podręczników z płytami stworzone zostały przez tego samego, sprawdzonego wydawcę, którego metody doskonale sprawdzają się w wielu szkołach na świecie już od kilku lat. Natomiast dla języka włoskiego mamy w ofercie niemniej popularną i znaną od lat metodę Metodo Diretto renomowanego wydawcy Longpress.
Każda wymieniona tu metoda bezpośrednia udowadnia uczniowi od pierwszych zajęć, że świadome mówienie pełnymi zdaniami daje niesamowitą satysfakcję! Bezustannie pokazuje też, co już mamy opanowane i jak skuteczna jest nasza nauka.
Bazowanie na świetnie przemyślanym układzie treści podręcznika daje pewność całkowitego opanowania każdego elementu lekcji, na którym ćwiczymy nasze wypowiedzi oraz znajomość języka. Odbywa się to poprzez ćwiczenie i utrwalanie wprowadzonej partii materiału na kilku kolejnych powtórkach, które mają miejsce przez pierwszą połowę każdych zajęć. Dzięki temu każdy ma szansę wypowiedzieć się w dowolnym z przerobionych tematów, wiedząc doskonale, o czym i w jaki sposób może mówić.
Metody bezpośrednie pozwalają uczyć się zasad języka w trakcie korzystania z niego. Wyrabiają poprawne odruchy w komunikacji, która często odbywa się za pomocą innej niż nasza składni oraz z często całkowicie obcym dla nas akcentem. Ale najważniejszym jest, że uczą nas od razu myśleć w obcym języku, co jest bezwzględną podstawą, gdy chcemy się nim płynnie porozumiewać. Dzięki temu nie tracimy czasu na tłumaczenie i nie gubimy sensu wypowiedzi. Myślimy i dzięki temu mówimy naturalnie w obcym języku – już na pierwszej lekcji!
Seria takich zajęć pozwala przełamać bariery w wypowiadaniu się, poczucie śmieszności i niepewności, gdy używamy obcej mowy. Bycie znienacka zapytanym o coś przez obcokrajowca nie jest już paraliżujące i stresujące! Przy okazji każda lekcja to poznawanie na własnej skórze kultury konwersacji danego kraju.
Wszystko to odbywa się w kontrolowanych warunkach, co oznacza, że każde z pytań, na jakich ćwiczymy i przykładowych odpowiedzi (zwłaszcza na początkowych etapach nauki), znaleźć można w podręczniku. Na nieco późniejszych etapach uczeń ma dużo większą swobodę wypowiedzi, gdy niebezpieczeństwo utrwalania się niewłaściwych form jest znikome, a umiejętności językowe wstępnie opanowane. Nie znaczy to jednak, że nie bazujemy bezustannie na pytaniach i elementach konwersacji z podręcznika. Uczeń zawsze musi mieć pewność, że jeśli zapomni czegokolwiek lub coś stanie się niejasne, to może w każdej chwili po lub przed zajęciami zajrzeć do książki, gdzie wszystko jasno i czytelnie jest przedstawione. Na lekcji uczniowie korzystają z podręczników tylko w wyznaczonych momentach, bo nie uczymy się przecież czytania książek, tylko mówienia, a w tym żaden podręcznik nam nie pomoże... Pomoże wyłącznie wyrobiona, przećwiczona umiejętność mówienia!
Przez większość czasu trwania lekcji lektor ma za zadanie zadawać pytania z książki i natychmiast pomagać w każdej sekundzie wypowiedzi ucznia, naprawiając błyskawicznie jego błędy, by jak najszybciej utrwalić prawidłowe konstrukcje oraz wymowę. Taka lekcja to bezustanna współpraca ucznia z lektorem w dynamicznej i wesołej atmosferze rozmowy na różne tematy, dyktowane kolejnymi krótkimi pytaniami z książki. Na nieco wyższych etapach, gdzie dowolność w mówieniu jest coraz większa, kursanci mogą zmieniać swoje wypowiedzi z lekcji na lekcję, testując możliwości, bawiąc się językiem i sprawdzając ile już potrafią.
Po kilku zajęciach uczeń zapamiętuje trudne dla niego elementy wypowiedzi, swoje charakterystyczne pomyłki i zaczyna cieszyć się sporą pewnością siebie, widząc ciągłe, realne postępy! A że przy okazji często ktoś powie, dorzuci coś zabawnego, podczas gdy lektor ciągle dba, by każdy wiedział, co w danej chwili ma robić, to łatwo się domyślić, że lekcja staje się lekka, płynna i przyjemna dla każdego uczestnika! W ten sposób metody bezpośrednie pozwalają w fantastycznej atmosferze „bawić” się językiem obcym, testować go, testować swoje umiejętności i zakrywają jednocześnie skomplikowane techniki oraz procesy dydaktyczne, stojące za każdą minutą zajęć.
Lektorzy mówią do uczniów z naturalną prędkością, przyzwyczajając ich w ten sposób, na znanym już materiale, do konwersacji poza kursem – gdziekolwiek tylko uczniowie będą chcieli lub potrzebowali używać języka obcego. Dzięki temu uczeń wie, w jaki sposób wyrazy w danym języku łączą się naturalnie i zmieniają swoje brzmienie, co pozwala lepiej rozumieć każdego potencjalnego rozmówcę.
Lektorzy zmieniają się na kolejnych zajęciach, by kursanci mieli szansę usłyszeć czasem inny akcent, inny sposób wymowy, czy choćby mieć wrażenie napotkania innej osoby, z którą ćwiczą konwersacje.
Taki system daje nam także możliwość zachowania przypisanego grupie tempa lekcji, na które mogłoby wpłynąć zbytnie przyzwyczajenie się lektora do grupy i vice-versa.
Możemy też lepiej poznać wszystkich uczniów, ich ew. problemy, dzieląc się wiedzą na ten temat i obmyślając lepsze sposoby podejścia do każdej osoby na kursie!
Uczniowie natomiast mają pewność, że wszystko odbywa się profesjonalnie, pomimo wesołej przyjacielskiej atmosfery. Nie powinni także obawiać się tych zmian – każde z nas lektorów jest nauczycielem o odpowiedniej osobowości, wiedzy i umiejętnościach jej przekazywania. Poznanie nas wszystkich oraz naszych sposobów dotarcia do każdego ucznia, to wielka szansa na skuteczniejsze i szybsze opanowanie języka!
Szczegółowe omówienie pozostałych elementów zajęć
Nie porzucamy nauki czytania, pisania oraz gramatyki. To ważne elementy wielu lekcji, które niezmiernie wspomagają naukę ogółem.
Już w początkowych etapach nauki mamy do czynienia z dialogami, które pozwalają uczniom, pod okiem i przy bezustannej pomocy lektora, poćwiczyć najważniejsze elementy materiału za pomocą krótkich dialogów. Dialogi te ćwiczymy w momencie wskazanym przez dany podręcznik i uczniowie prowadzą je kolejno między sobą, a nie wyłącznie z lektorem. To świetny trening, pomagający też przełamać opór przed mówieniem w obcym języku - w bezpiecznych, kontrolowanych warunkach kursu!
Początkowo uczniowie zadają sobie nawzajem bardzo proste pytania i udzielają takich też odpowiedzi dotyczących poznanego właśnie zakresu słownictwa lub form gramatycznych. Lektor przypomina, jakie słówka właśnie poznaliśmy, by w razie potrzeby pomóc konwersującym uczniom. W ten sposób utrwalają oni sobie - już od pierwszego kontaktu z danym zagadnieniem - jego słownictwo i prawidłowe formy wypowiedzi. Wówczas też lektor ma dodatkową szansę wyłapać każdy błąd i przewidzieć trudności w opanowaniu lekcji.
O ile zwykły tok zajęć pozwala każdemu cieszyć się nowymi umiejętnościami i zdobywaną wiedzą „na żywo”, o tyle też własne dialogi pomagają ćwiczyć zadawanie pytań oraz przyzwyczajają do swobodnych konwersacji, do których już niedługo dojdzie. Przecież takich właśnie krótkich pytań, potwierdzeń i zaprzeczeń najczęściej użylibyśmy w realnych sytuacjach. Jeśli dajemy sobie z tym radę coraz lepiej na każdych zajęciach, to znaczy, że nie inaczej będzie podczas spotkań z obcokrajowcami! Nie wiadomo kiedy - i mówienie, a przede wszystkim myślenie w obcym języku staje się rutyną, gdy na niego przechodzimy. A o to przecież chodzi w metodach bezpośrednich - by mówić naturalnie i swobodnie! Dzieje się to nie dzięki sztucznemu tłumaczeniu sobie ze swojego języka na obcy, ale dzięki myśleniu i mówieniu bezpośrednio w danym języku!
Bardziej rozbudowane konwersacje zaczynają się, gdy tylko uczniowie mają już opanowane różnego rodzaju własne krótkie wypowiedzi. Wówczas to mają szansę swobodnie porozmawiać ze sobą oraz z lektorem na zasugerowane w podręczniku tematy nieco szerzej, a nawet dużo szerzej! Rozmowy nie ograniczają się do konkretnego słownictwa, jak na niższych etapach nauki, ale pozwalają ćwiczyć wszystko to, na co do danego momentu przygotowywał kurs. Tematy do konwersacji bywają wesołe, czasem nieco kontrowersyjna, a przede wszystkim – ciekawe, żeby pobudzić każdego do wypowiedzi i dyskusji! Tu także lektor pomaga i poprawia błędy, gdy tylko należy to zrobić - nikt nie jest pozostawiony samemu sobie.
Zacznijmy więc od tego ostatniego elementu – gramatyki, bo kolejnym błędnym przekonaniem jest, że języków obcych uczymy się wyłącznie od niej zaczynając. A jak nauczyliśmy się własnego języka? Czy, gdy byliśmy w kołysce, nasi rodzice stawiali nam tablicę i omawiali przypadki oraz straszyli użyciem przydawek czy dopełnień? Mówili, że przyjdzie do nas wielki, straszny podmiot i zasypie nas dyftongami? ;) Nie! Po prostu mówili do nas, mając nadzieję, że jak najszybciej będziemy chcieli imitować każde słowo, pragnąc wyrazić jasno swoje potrzeby.
Nie znając języka, możemy tylko wskazywać przedmioty, czując się jak niemowy, pogrążeni w chaosie oraz bezsilności, gdy nikt wokół nas nic nie rozumie i my nie rozumiemy nikogo. Chciałoby się rozwrzeszczeć i zapłakać, jak małe dziecko, którego potrzeb nikt nie jest w stanie spełnić...
I tak też powinniśmy do tego podejść: niczym małe dzieci – na początkowych zajęciach imitujemy najlepiej, jak umiemy przedstawiane nam wyrazy, frazy, całe konstrukcje. Zaraz też podstawiamy do nich inne słowa, opowiadając o najprostszych czynnościach i otaczających nas przedmiotach już od pierwszych godzin kursu. Gdy to opanujemy, wprowadzana jest niewielka ilość gramatyki, która pozwala opisać to, co właściwie już umiemy i porównać z kolejnym, najbliższym tematycznie materiałem.
Wszystko to podsumowywane jest za pomocą ćwiczeń, zamieszczonych w odpowiednich sekcjach podręcznika. Wówczas to lektor wyjaśnia wszelkie trudniejsze kwestie, a uczniowie mają możliwość zadawania pytań, jeśli tylko coś wydaje im się jeszcze niejasne.
Dlatego nie bójmy się gramatyki! Na lekcjach w Old School pokazujemy, że może ona być fantastycznym narzędziem, wspomagającym naukę języka, a nie koszmarem każdego ucznia, bo tak podręczniki, jak i my – lektorzy – potrafimy przekazać i ten element wiedzy w sposób jasny i ciekawy, a często dość nietypowy.
Na wielu lekcjach mamy także do czynienia z utrwalaniem materiału oraz wymowy za pomocą czytania.
W wyznaczonym przez podręcznik momencie uczniowie odczytują kolejno pytania i przykładowe odpowiedzi z podręcznika. Jest to materiał jednej lekcji – zwykle takiej, która już nie wejdzie w zakres powtórek na kolejnych zajęciach, wyparta przez nowy materiał. Mamy wówczas szansę jeszcze raz wypowiedzieć słowa, frazy i zdania oraz być poprawiani przez lektora na każdej niewłaściwej wymowie, zwracając uwagę na zapisy fonetyczne dołączane do wyszczególnionych wyrazów. Dzięki temu przy okazji uczymy się bardzo użytecznych znaków wymowy fonetycznej, co przydaje się, gdy korzystamy ze słownika, w którym taką wymowę uwzględniono.
Na darmowej dla naszych Uczniów platformie e-learningowej mamy odpowiednio dopasowane do materiału dyktanda, które przyspieszają naukę, przy okazji pozwalając sobie przypomnieć słownictwo i jego poprawną wymowę oraz poprawną konstrukcję zdań.
Na koniec każdego etapu nauki następuje jego szybkie, skrócone powtórzenie, trwające ok. 2-3 lekcje, a następnie lektor prowadzi test.
Testy nie są czymś stresującym, mającym w jakikolwiek sposób klasyfikować uczniów na lepszych i gorszych! Test pomaga przede wszystkim nam – nauczycielom wyłapać jeszcze na sam koniec danego etapu jakiekolwiek błędy i trudności uczniów. Błędy te analizujemy szczegółowo i niesiemy pomoc przy ich naprawianiu. Do tego testy powinny służyć zawsze, prawda? :) I w Old School służą! To jest tylko jeden z kilku elementów naszego słynnego indywidualnego podejścia, ale za to bardzo ważny. I dlatego testy w naszej szkole pisze się nie ze strachem, ale z ciekawością, radością i ulgą, wiedząc, że nic się nie prześliźnie przed czujnym wzrokiem lektora, mającego pomóc każdemu, kto zbłądził!
Do każdego podręcznika dołączona jest płyta, na której znajdują się pliki dźwiękowe z materiałem, który przerabiamy na lekcji. Daje to uczniom wspaniałą możliwość czytania i słuchania jednocześnie poprawnej wymowy oraz ćwiczenia na głos w domu, porównując swoje umiejętności z materiałem na płycie.
Płyty można słuchać w domu, w drodze do pracy, szkoły itp. Z relacji naszych uczniów wynika, że daje to świetne efekty i pozwala na jeszcze jeden sposób więcej podejść do rozumienia i nauki języka!
